مهارت های کسب و کار بین المللی

مصاحبه با جام جم؛ استخدام ۱۵۰ نفر فقط برای تهیه یک گزارش!

مصاحبه با دكتر فاضل، دانشمند ایرانی كه در تهیه گزارش تكان‌دهنده اخیر سازمان ملل نقش كلیدی داشته است.

مصاحبه با جام جم؛ استخدام ۱۵۰ نفر فقط برای تهیه یک گزارش!

اخیرا دکتر فاضل با روزنامه ی جام جم مصاحبه ای داشتند که در ادامه این مصاحبه را با تلخیص می خوانید.

 گزارش اخیر سازمان ملل خیلی‌ها را نگران كرده است. فرایند تهیه این گزارش چگونه بوده؟

فرآیند تهیه این گزارش از حدود سه سال پیش شروع شد، اولین اقدام نیز تهیه فهرستی از كارشناسان بود كه توانایی لازم را برای تهیه این گزارش داشتند. برای جذب این افراد اطلاعیه‌ای منتشر شد که برای مراكز علمی و تحقیقاتی و حتی بخش خصوصی و سازمان‌های مردم‌نهاد نیز ارسال شد و حتی از طریق وزارتخانه‌های کشورهای مختلف نیز اقدام شد. در واقع از همه سازوكارهای اطلاع رسانی استفاده شد و به این ترتیب از سراسر جهان بیش از ۲۰۰۰ نفر با ارسال رزومه اعلام آمادگی كردند. پس از یک بررسی اجمالی و کنترل چند شاخص کلیدی، از بین این رزومه ها ۷۰۰ نفر در یک لیست موسوم به لیست کوتاه فهرست شدند و از بین آنها حدود ۱۵۰ نفر برای تهیه این گزارش به عنوان كارشناسان انتخاب شدند.

پس از انتخاب این افراد در یک فرایند توجیهی (به صورت کوچینگ گروهی) افراد در تیم های تخصصی سازماندهی شدند و تحت نظارت یک کمیته مدیریتی تهیه این گزارش را شروع کردند. البته هر یک از این تیم ها توسط یک منتور نیز در فرایند منتورینگ هدایت می شد.

در مرحله اجرایی، این گزارش بیش از ۲۰۰۰ تحلیل را بررسی كرد و پس از انتشار پیش‌نویس بیش از ۲۰ هزار نظر و پیشنهاد را دریافت كرده است.

 شما چگونه برای این کار انتخاب شدید؟

با توجه به سابقه‌ای كه در این حوزه تخصصی داشتم انتخاب شدم. من در دوره‌ای رئیس ركن علمی و فناوری كنوانسیون تنوع زیستی بودم، علاوه براین با برنامه انسان و كره مسكون در یونسكو و همین طور با برنامه عمران سازمان ملل متحد نیز همكاری كرده ام به همین خاطر از من دعوت به همكاری شد.

در تهیه این گزارش چه مسؤولیتی داشتید؟

من  در كمیته مدیریتی مسئولیت داشتم و عضو كمیته مدیریت تهیه گزارش نیز بودم. همانطور که قبلا نیز اشاره کردم پس از انتخاب اولیه در یک فرایند  کوچینگ گروهی ما افراد را در تیم های تخصصی سازماندهی کردیم تا زیر نظارت کمیته مدیریتی با نظارت یک منتور کار کنند.

 به‌جز شما دانشمندان ایرانی دیگری نیز در تهیه این گزارش نقش داشتند؟

سه ایرانی دیگر نیز در این فرایند فعال بودند که بیش از همه آقای دکتر نیامر كه این روزها مشغول تحقیق و پژوهش در موزه فرانكفورت هستند، آقای دكتر كلاهی از دانشگاه فردوسی مشهد و آقای دکتر پناهی از واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تلاش بسیار چشمگیر داشتند.

دكتر اصغر محمدی فاضل كه هم‌اكنون عضو هیات رئیسه سازوكار جهانی تنوع زیستی و خدمات‌زیست بومی، مشاور ارشد برنامه محیط‌زیست سازمان ملل متحد و بنیانگذار خانه كارآفرینی بین‌المللی است، سابقه همكاری با ده‌ها نهاد علمی و اجرایی جهانی را در كارنامه خود دارد ولی همچنان خود را یك معلم می‌داند.
 

چه اطلاعاتی از كشورمان مورد توجه اعضای تدوین این گزارش قرار گرفت؟‌

گزارش به وضعیت یکایک کشورها تمرکز ندارد ولی در مطالعه های موردی بحث مشاركت در ذخیره‌گاه‌های زیستكره و به‌طور مشخص مدل حفظ ذخیره‌گاه میانكاله مورد توجه بود، علاوه بر این بحث مشاركت سازمان‌های مردم نهاد، فعالیت استارت آپ‌های محیط‌زیستی و تعداد زیاد شركت‌ها و موسسات دانش بنیان نیز از مواردی بود كه برای گروه‌های تهیه گزارش جالب بود.

در گزارش سازمان ملل چه آمارهای نگران كننده دیگری وجود دارد؟

مطالعات مذكور نشان می‌دهد جمعیت جهان در ۵۰ سال گذشته دو برابر، اقتصاد جهانی چهار برابر و تجارت جهانی بیش از ده برابر شده است، ولی برای رسیدن به این رشد و به‌خصوص به نیت تولید غذا و پوشاك و تامین انرژی بیشتر، صدها میلیون هكتار جنگل ناپدید شده‌اند، حدود ۶۰ درصد تالاب‌های جهان خشك شده، بیش از ۴۷ درصد از زیست بوم‌های خشكی نابود شده‌اند، زیتوده جانوران وحشی به كمتر از ۲۰درصد رسیده، عرصه‌های قابل كشت ۷۰ درصد كاهش یافته، آلودگی با پلاستیك ده برابر شده، سالانه حدود  ۵۰۰ میلیون تن فلزات سنگین و انواع پساب‌های سرطان‌زا وارد منابع آب‌های سطحی و زیرزمینی می‌شود و ۹۷درصد از منابع دریایی و اقیانوس‌ها تحت فشار بهره‌برداری قرار گرفته‌اند.

نكته نگران‌كننده در این فرآیند این است كه میزان تخریب طبیعت به صورت فزاینده ادامه دارد، فضاهای شهری چند برابر شده‌اند و ما به صورت روزمره میزان مصرف و تقاضای خود را افزایش می‌دهیم در حالی‌كه مرتبا از منابع تولید غذا و آب و اكسیژن و آرامش انسان‌ها كاسته می‌شود و توسعه شهرها و جاده‌های مواصلاتی و در پی آن تخریب عرصه‌های طبیعی خشكی و دریایی، ادامه حیات صدها هزار گونه از حدود هشت میلیون گونه زیستمند روی كره مسكون را تهدید می‌كند.

با این سنگ تمامی كه بشر برای تخریب گذاشته بعید نیست تا چند سال آینده بسیاری از كشورها با بحران امنیت رو به رو شوند. این گزارش دراین خصوص چه نكاتی را گوشزد می‌كند؟

در گزارش سازمان ملل هشدار داده شده كه انقراض گونه‌ها در كنار چالش تغییرات اقلیمی مخاطره‌انگیز و در صورت ادامه وضعیت كنونی و اصلاح نشدن رویكردها و سیاست‌ها در حوزه كشاورزی، مصرف و محیط‌زیست، امنیت غذایی، سلامت، كیفیت، بنیادهای اقتصادی، توان تامین معیشت خانواده‌ها و پیرو آن ثبات اجتماعی و حتی ژئوپلتیك بسیاری از كشور های جهان به خطر خواهد افتاد. به عبارت دیگر در بسیاری از كشور های جهان در حال حاضر پول مالیات‌دهندگان به بهانه توسعه، صرف تخریب و ناامنی كشورها می‌شود.

عکاس: مجید آزاد

 مصاحبه کننده: مهدی آیینی

مخاطبان اصلی این گزارش چه افرادی هستند؟

اگرچه این گزارش می‌تواند در سطوح وسیع علمی و اجرایی مخاطب داشته باشد ولی برای دولت‌ها توصیه‌های بسیار مفیدی دارد كه مهم‌ترین آن تاكید برای سوگیری برای یك الگوی توسعه پایدار بر مبنای ظرفیت سرزمینی و رشد اقتصادی منطقی است. در این گزارش پیشنهاد شده كشورها و حتی نهادهای بین‌المللی به جای تولید ناخالص داخلی به‌عنوان شاخص كلیدی رشد اقتصادی از رویكردهای جامع‌تری استفاده كنند كه به كیفیت زندگی و تاثیر متقابل انسان و كره مسكون توجه دارد. به عبارت دیگر باید مفهوم «کیفیت خوب زندگی» از «مصرف بیشتر» تفكیك شود و رویكردهای مالی و اقتصادی كه به تخریب تنوع‌زیستی منجر می‌شود باید تغییر كند.

 به نظرتان با شرایط كنونی درجوامعی مثل ما این تغییر شدنی است؟

به نظرم تحول در تصمیم‌گیری تنها زمانی امكان‌پذیر است كه ما ابزارهای سنجش ارزش طبیعت را در تصمیم گیری‌های اجتماعی و اقتصادی در همه سطوح توسعه دهیم و با فاصله گرفتن از مفاهیم طبیعت‌ستیزانه‌ای مثل تولید ناخالص داخلی به سمت ارزشیابی منابع و ارزیابی تنوع و سنجش میزان تاثیر آن در رفاه ملی باشیم. به عبارت دیگر باید بپذیریم طبیعت برای فروش نیست و همان اندازه كه سیستم اقتصادی ما به طبیعت احترام می‌گذارد، می‌تواند انتظار دریافت منافع از سازوكارهای زیستبومی هم داشته باشد.

به‌عنوان مثال اگر به حوزه كشاورزی از منظر بهره‌وری (كه به طور معمول با عملكرد در هكتار اندازه گیری می‌شود) نگاه كنید، تصویر ناقصی از هزینه‌های واقعی و مزایای مربوط به زنجیره ارزش غذایی كشاورزی و مواد غذایی ارائه می‌كند. این موضوع فقط محدود به كشورهای درحال توسعه نیست و بررسی تاثیر كمك صدمیلیارد دلاری به بخش كشاورزی در كشورهای OECD در سال ۲۰۱۵ نشان می‌دهد عملكرد بخش كشاورزی زیان آورتر شده است. به عبارت دیگر نظام سرمایه‌گذاری از طریق تزریق یارانه مستقیم و غیرمستقیم نه تنها مطابق منافع ملی نبوده بلكه تاثیرات منفی منطقه‌ای و جهانی هم به دنبال داشته است.

الگوهای فعلی تولید، پردازش و مصرف، تاثیرات غیر قابل قبولی را به‌ویژه در مورد جوامع صنعتی ایجاد می‌كنند. به‌عنوان مثال، هزینه یك كیلو گوجه فرنگی بدون محاسبه هزینه آسیب و حتی آثار مخرب كود و آفت‌كش محاسبه می‌شود و در نتیجه من و شما مبلغی كه برای تهیه آن پرداخت می‌كنیم بسیار كمتر از خسارتی است كه به سلامت عمومی و منافع ملی وارد می‌شود.

 به‌عنوان یكی از اعضای كلیدی تهیه این گزارش به نظر شما چه باید كرد؟

معتقدم از منظر ملی مهم‌ترین كار در راستای منافع ملی ایران، قطع كمك‌های دولت به صنایع مخرب، سوخت‌های فسیلی،‌ ماهیگیری صنعتی و كشاورزی غرقابی است. بدون تعارف معتقدم ما به جای بهره‌برداری در حال غارت منابع ملی هستیم و در صورتی كه این روند را متوقف نكنیم ادامه حیات حدود صد میلیون زن و مرد و كودك ایرانی در چند سال آینده به مخاطره خواهد افتاد. ما چاره‌ای نداریم تا دست از لجبازی در ادامه روش‌های مخرب و نخ نمای كشاورزی و بهره برداری از معادن و جنگل تراشی و تالاب‌خواری برداریم و در مقابل، اعتبارات و توان ملی را به سوی بازسازی طبیعت و نوآوری در تولید معطوف كنیم.

اگر بنا داریم برای نسل‌های آینده، یك سرزمین سالم با امكان معیشت پایدار بر جا بگذاریم، باید همین امروز درس‌های آموخته از خطاهای راهبردی گذشته خود را به كار ببندیم. با یافته‌های جدید، دیگر نمی‌توانیم همان دروغ گذشته و تكراری را به فرزندانمان تحویل دهیم كه «ما نمی‌دانستیم!»

متن بالا خلاصه ای (با دخل و تصرف) از مصاحبه است. در صورت تمایل می توانید متن کامل را در مصاحبه‌ی دکتر فاضل با روزنامه ی جام جم بخوانید و یا پی دی اف این مصاحبه را از طریق لینک زیر دانلود کنید.
مصاحبه ی دکتر اصغر محمدی فاضل با روزنامه ی جام جم 
برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا